Gepubliseer · Opgedateer · Christian Søndersted, stigter van Flipr
Vertel jou kind wat gebeur, in die volgorde wat dit gebeur, en laat die kind die hoofkarakter wees in 'n kort storie die dag vantevore. Vra die kliniek om eers te sê, dan te wys en eers daarna te doen.
Maak die tandartsbesoek voorspelbaar: vertel die stappe in volgorde, gebruik rustige en eerlike woorde, en laat die kind die besoek as hoofkarakter in 'n kort storie die dag vantevore beleef. Reël met die kliniek dat hulle eers vertel, dan wys en daarna doen. Vermy dit om te belowe dat hulle niks sal voel nie.
| Stap | Wat die kind ervaar | So kan jy dit sê |
|---|---|---|
| Wagkamer | Mens wag en weet nie vir hoe lank nie | Ons sit 'n rukkie, en dan roep hulle jou naam. |
| Die stoel | Dit ry op en af en kan ver agteroor lê | Die stoel is soos 'n glyplank; jy en die tandarts besluit saam oor die spoed. |
| Die lamp | 'n Skerp lig reg bokant die gesig | Dit is 'n flitslig sodat hulle jou tande kan sien. |
| Spieëltjie en klein haak | Iets kouds in die mond wat aan die tande raak | 'n Klein spieëltjie en 'n haak wat jou tande tel. |
| Polering | 'n Borseltjie wat gons en kan kielie | 'n Gonsende borseltjie wat jou tande laat blink. |
| X-strale, indien nodig | 'n Klein plaatjie waarop mens byt | Mens byt op 'n plaatjie terwyl 'n foto geneem word. |
| Die suigpypie | 'n Pypie wat spoeg opslurp | 'n Stofsuier vir spoeg. |
| Die einde | Die tandarts sê dit is verby | Dan mag jy sê dat jy dit reggekry het. |
Die aand vantevore. Die brief van die tandarts lê op die yskas en jou kind het dit gesien. “Gaan ek iets in my mond kry?” “Gaan dit seermaak?” “Kan jy nie maar saam ingaan nie?”
Jy het op alles geantwoord, maar die antwoorde klink leeg wanneer die kind senuweeagtig is. En jy weet dat hoe meer jy verduidelik, hoe groter word die vrees.
Flipr is 'n toep waar jou kind en julle gesin vaste karakters word in gepersonaliseerde stories met prente en voorlesing. Jy skryf waaroor die storie moet gaan, en dit is binne 2 minute gereed.
Hierdie plasing is deel van die gids So berei jy jou kind voor op iets waarvoor hulle onseker is.
Kinders wys dikwels na pyn, die boor en verdowing as die skrikwekkendste, maar die angs gaan ook oor dit wat die kind nie kan sien nie en nie kan beheer nie:
Die goeie nuus is dat al vier vooraf geoefen kan word. Dit is presies wat 'n storie kan doen.
En jy is nie alleen nie. 'n Artikel in Tandlægebladet meld dat 5 tot 14 persent van kinders tussen 4 en 16 jaar beduidende angs vir tandheelkundige behandeling het. Die jongstes is dikwels skepties oor die nuwe en onbekende, terwyl ouer kinders dikwels bang is omdat hulle voorheen 'n slegte ervaring gehad het. As dit op jou kind van toepassing is, laat die storie dit erken in plaas daarvan om te maak of dit nooit gebeur het nie.
'n Finse studie uit 2004 onder 1 474 kinders het bevind dat pyn, die boor en plaaslike verdowing as die skrikwekkendste gerapporteer is. Kinders wie se familielede self bang was vir die tandarts, was dikwels self banger, alhoewel dit nie onder die 12-jariges die geval was nie.
Besoeke verskil effens van kliniek tot kliniek, so vra die tandarts wat gaan gebeur. Die tabel hierbo toon die tipiese stappe en 'n paar woorde wat dit makliker maak om voor te stel.
Die metode word tell-show-do genoem: Eers word gesê wat gaan gebeur, dan word die gereedskap gewys, en eers daarna word dit gedoen. Dit word op baie plekke gebruik, so dit is die moeite werd om daarvoor te vra.
Gebruik die volgorde uit die tabel en laat die kind die hoofkarakter wees. Sluit 'n persoon of troeteldier in wat die kind vertrou. Jy kan byvoorbeeld skryf:
> Mia moet môre tandarts toe gaan. Sy is 'n bietjie senuweeagtig oor die stoel en die lamp. Baloo die hond is saam en hou wag. Daar moet 'n klein oomblik van moed wees, en op die ou end kry Mia dit reg en kry 'n plakker.
'n Storie gebaseer op daardie wens kan 'n toon soos hierdie hê:
> Mia het in die groot stoel gaan sit. Dit het stadig agteroor gery, soos 'n glyplank in stadige aksie. “Dis maar net 'n flitslig,” het sy gedink toe die lamp aangaan. Baloo het by haar voete gelê en haar opgepas. Die tandarts het eers vir haar die klein spieëltjie gewys. “Dis koud, maar dit maak nie seer nie,” het Mia gesê. Sy het tot vyf getel, en toe was dit verby.
Die voorbeeld is geskryf om die toon te wys. Jou eie storie kry julle name en julle troeteldiere.
Bel gerus die kliniek vooraf en vertel dat jou kind senuweeagtig is. Vra of julle eers na die plek mag kom kyk, of die kind die stoel mag probeer, en of jy naby mag sit. Baie klinieke is gewoond daaraan en maak tyd daarvoor.
As jou kind baie bang is, weier om saam te gaan of elke keer maagpyn het, praat met die tandarts of jou dokter. 'n Storie is 'n hulpmiddel, nie 'n behandeling vir tandarts-fobie nie.
Jy hoef nie self vanaand aan iets te dink nie. Dit neem net 'n paar minute:
Môre, in die wagkamer, kyk jou kind na die lamp en fluister: “Dis maar net 'n flitslig.” En dan stap die kind self in. Dit was jy wat vir die kind daardie woorde gegee het.
Wil jy dit eers sien? Kyk na voorbeelde van stories.
Jy kan nie noodwendig die senuweeagtigheid heeltemal wegneem nie, maar jy kan die besoek voorspelbaar maak. Vertel die stappe in volgorde, laat die kind die hoofkarakter wees in 'n kort storie, en vra die kliniek om te sê, te wys en dan te doen.
'n Goeie beginpunt is een tot drie dae vantevore. Lees die storie die aand vantevore, en herinner hulle kortliks daaraan op pad soontoe.
Dit word deur die kliniek bepaal, en reëls varieer. Vra vooraf, en spreek af waar jy gaan sit sodat die kind dit vooraf weet.
Wees eerlik maar rustig. “Dit kan 'n bietjie kielie of druk, en dan is dit verby” is beter as óf “dit gaan seermaak” óf “dit gaan glad nie seermaak nie”.
Druk help selde. Praat met die tandarts om dit teen die kind se pas te neem, moontlik met 'n kort besoek sonder behandeling waar die kind net kyk en die stoel probeer.